Ναυάγιο "Οria" - Πάτροκλος

[Renos]

Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΝΑΥΤΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 2ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

Παρουσίαση: Αριστοτέλης Ζερβούδης
Φωτογραφίες: Βασίλης Μεντόγιαννης, Αριστοτέλης Ζερβούδης (προσωπικό αρχείο), ScubaGreek

Στοιχεία από το Ημερολόγιο της Γερμανικής Διοίκησης Αιγαίου

Μια εκπαιδευτικη καταδυση ρουτινας,απο δυτες μιας ομαδας υποβρυχιων ιστορικων ερευνων,στα -35 μετρα κατω απο την επιφανεια της θαλασσας στα ορια του Σαρωνικου κολπου,ηταν η αρχη για την ανακαλυψη των υπολειμματων της μεγαλυτερης ναυτικης τραγωδιας του Αιγαιου και ισως μια απο τις μεγαλυτερες του 2ου Παγκοσμιου πολεμου.


Το όρια την περίοδο του πολέμου

Χρειαστηκαν πολλες ερευνες σε αρχεια και πολλες καταδυσεις,απο τους δυτες ωστε να ερθουν στο φως τα πραγματικα στοιχεια της βυθισης του «ΟΡΙΑ»,και αυτο γιατι ενω σε ολα τα αρχεια υπαρχουν στοιχεια για αντιστοιχες απωλειες της συγκεκριμενης περιοδου,για την βυθιση του «ΟΡΙΑ» δεν αναφερεται τιποτα!


Ανθρώπινα Οστά ανάμεσα στα συντρίμμια του πλοίου

Το Νορβηγικων συμφεροντων ατμοπλοιο «ΟΡΙΑ» 2127 τοννων, ναυπηγηθηκε το 1920 απο την Osbourne,Graham & CO Ltd και ταξιδεψε για τα συμφεροντα της Fearnley & Eger του Οσλο με αριθμο ναυπηγειου 222.


Αδημοσίευτη φωτογραφία του πλοίου κατά την περίοδο του πολέμου.
Διακρίνεται το 77 χιλιοστών πυροβόλο που είχε τοποθετηθεί στο πλοίο

Το πλοίο χρησιμοποιηθηκε κατα τις επιχειρησεις των Γερμανων για την καταληψη της Νορβηγιας,μεταφεροντας στρατευματα.Τον Ιουνιο του 1941,ευρισκομενο στην Καζαμπλανκα,μετονομαζεται σε "Saint Julienne"
απο την Γαλλικη κυβερνηση του Vichy και παραμενει σε αυτο το καθεστως εως την 25η Νοεμβριου 1942 οποτε επανερχεται σε Γερμανικο ελεγχο παιρνει ξανα την αρχικη του ονομασια «ΟΡΙΑ» και φευγει απο την Μασσαλια με προορισμο την Ιταλια.


Πέρασμα πάνω από τα απομεινάρια του πλοίου

Η κρισιμη περιοδος των γεγονοτων του Σεπτεμβριου 1943 με την Ιταλικη παραδοση και τα αντιποινα των Γερμανων ειναι λιγο πολυ γνωστη σε ολους,ετσι και το «ΟΡΙΑ» «συμμετεχοντας» στις εκκαθαριστικες επιχειρησεις εναντιον των Ιταλων,βρισκεται στις 7 Φεβρουαριου 1944 στην Ροδο,εχοντας στα αμπαρια του 4,233! Ιταλους αιχμαλωτους απο την φρουρα της Λερου και της Ροδου.

Με την συνοδεια των Γερμανικων τορπιλακατων ΤΑ16,ΤΑ17,και ΤΑ19,ξεκινα το ταξιδι του στις 10.25 της ιδιας μερας με προορισμο τον Πειραια,και με ταχυτητα 9 κομβων.

Στο «ΟΡΙΑ» επισης επιβαινουν 30 Γερμανοι στρατιωτες ως φρουρα και 60 το χρησιμοποιουν για μεταφορικο μεσο,επισης επανω στο πλοιο ειναι 5 ατομα πληρωμα ,ενας Ελληνας μηχανικος και ο Νορβηγος καπετανιος Bjarne Rasmussen.


Ερευνώντας το ναυάγιο

Στις 12 Φεβρουαριου 1944 και περι ωρα 18.30 το «ΟΡΙΑ» πλεει κοντα στο Σουνιο,οπου πνεουν ανεμοι δυτικοι εντασεως 10 μποφωρ. Ανατρεχοντας στα Γερμανικα ημερολογια των συνοδων πλοιων αναφερεται οτι παρ'ολες τις ελειψεις στους ναυτικους χαρτες της εποχης ειχε επισημανθει στον πλοιαρχο του «ΟΡΙΑ» η πορεια που επρεπε να ακολουθησει μεσα στην νυχτα και την θαλασσοταραχη γαι να αποφυγει υφαλους και βραχονησιδες της περιοχης, παρολα αυτα στις 18.45 μια κοκκινη φωτοβολιδα και η φωνη στον ασυρματο «προσαραξαμε»,σημανε την αρχη μιας απιστευτης τραγωδιας.


Φωτογραφία αρχείου από ταξίδι του πλοίου προπολεμικά

Το «ΟΡΙΑ» χτυπημενο με την δεξια πλευρα στα βραχια πλημμυριζει και αναποδογυριζει σε ελαχιστα λεπτα με την πλωρη του να εξεχει εξω απο το νερο.

4.184 Ιταλοι,και 15 Γερμανοι πνιγονται,49 Ιταλοι βγαινουν στα βραχια τραυματισμενοι,μαζι με τον Ελληνα μηχανικο τον καπετανιο τα 5 ατομα του πληρωματος καθως και τους υπολοιπους Γερμανους.


Το φουγάρο του πλοίου στο βυθό των Λεγραινών

Για πολλες ημερες μετα ανασυρονται πτωματα τα οποια μεταφερονται και θαβονται στα Λεγραινα στην παραλια του Χαρακα.Απο τις ερευνες μας κατορθωσαμε να μαθουμε οτι οι νεκροι μεταφερθηκαν στην πατριδα τους οπως εγινε με τους περισσοτερους Ιταλους νεκρους στρατιωτες μετα τον πολεμο.



Ο επιλογος της τραγωδιας γραφεται με την κοπη του ναυαγιου αμεσως μετα τον πολεμο προφανως για να χρησιμοποιηθουν τα υλικα του σε αλλες χρησεις.



Βαρελια και κατεστραμένα μέρη του πλοίου



Ετσι το ναυαγιο αυτο εμεινε ξεχασμενο στο χρονο,εως οτου η τυχη εφερε την ανακαλυψη του απο τους δυτες, και τα μυστικα του ξανα στην επιφανεια.
Το «ΟΡΙΑ» ειναι σημερα μια αμορφη μαζα απο συντριμμια,σιδερα,βαρελια,προσωπικα ειδη και ανθρωπινα μελη των τραγικων ναυαγων,αποτελεσμα της ανατροπης του πλοιου μετα την προσκρουση, συνθετοντας μια εικονα βουβης τραγωδιας.Παρ’ολο οτι οι συγκεκριμενοι δυτες ηταν εξαιρετικα εμπειροι σε τετοιου ειδους ναυαγια απο προηγουμενες αποστολες της ομαδας τους,η ανακαλυψη τοσων υπολειμματων ανθρωπινης παρουσιας στον βυθο τους δημιουργησε μια εντονα συγκινησιακη φορτιση και μια μεγαλη επιθυμια να βρεθει η ταυτοτητα του πλοιου κατι που εγινε μετα απο ενα ολοκληρο χρονο ερευνων στα Γερμανικα,Ιταλικα και Νορβηγικα ιστορικα αρχεια.



Ειναι γεγονος οτι αμεσως μετα την τραγωδια διαταχθηκε ΕΔΕ απο την Γερμανικη διοικηση Αιγαιου,η οποια πιστευουμε εγινε περισσοτερο για λογους τακτικης παρα για λογους ουσιας και ενταχθηκε στη γενικοτερη γραμμη συγκαλυψης του γεγονοτος,κατι που ειχε γινει εφικτο εως την ημερα που το ναυαγιο ανακαλυφθηκε ξανα.

Ο βυθος ειναι γεματος απο προσωπικα ειδη των Ιταλων στρατιωτων,οπως καραβανες,παγουρια,ζωνες,αρβυλα και με τραγικοτερο αποκορυφωμα τα χαραγμενα μηνυματα πανω στις καραβανες προς τις οικογενειες τους,με τα ονοματα τους βουβοι μαρτυρες της τραγωδιας.



Ο βυθος στην περιοχη ειναι σπαρμενος με βληματα των 37 χιλιοστων του Γερμανικου ναυτικου,πυρομαχικα για το ημιαυτοματο αντιεροπορικο C/30 ενα απο τα ισχυροτερα οπλα του πολεμου αυτου που ηταν τοποθετημενο πανω στο «ΟΡΙΑ».

Επισης στο βυθο υπαρχουν σωροι απο καλυκες των 88 χιλιοστων,του γνωστου τρομερου οπλου ολων των χρησεων,το οποιο επισης εφερε στην πλωρη του το «ΟΡΙΑ» για την προστασια του.Τα βληματα που βρεθηκαν ηταν χρησιμοποιημενα και πιθανοτατα ειχαν χρησιμοποιηθει το προηγουμενο βραδυ καθως η νηοπομπη ειχε δεχθει επιθεση απο Αγγλικα πλοια ανοικτα της Κω.Οι καλυκες ως γνωστον εχρησιμοποιουντο ξανα μετα απο αναγομωση γι’αυτο και εφυλασσοντο μετα απο καθε βολη.

Καθως το «ΟΡΙΑ» ειναι ο υγρος ταφος τοσων ανθρωπων,εγιναν προσπαθειες απο την πλευρα της ομαδας των δυτων,και σε συνενοηση με την Ιταλικη πρεσβεια ετσι ωστε τα προσωπικα ειδη των Ιταλων που φερουν ονοματα να ανελκυστουν και να παραδοθουν στις οικογενειες τους,χωρις ωστοσο μεχρι σημερα αποτελεσμα.